Proqramlaşdırmaya haradan başlamalı: sadə yol xəritəsi
Proqramlaşdırmaya haradan başlamalı? Məqsəd, ilk dil, kiçik layihələr, GitHub və icma: sıfırdan başlayan tələbə üçün addım-addım yol.
· 3 dəq oxu
Proqramlaşdırmanı öyrənmək istəyirsən, amma internetdə o qədər dil, kurs və video var ki, haradan başlayacağını bilmirsən? Bu, yeni başlayanların ən çox rastlaşdığı problemdir. Yaxşı xəbər: mükəmməl başlanğıc yoxdur, amma ağıllı ardıcıllıq var. Aşağıdakı yol xəritəsi sıfırdan başlayan tələbə üçündür.
1. Əvvəlcə məqsədi seç
"Proqramçı olmaq" çox geniş anlayışdır. Nə yaratmaq istədiyini düşün:
Veb saytlar və veb tətbiqlər: brauzerdə işləyən hər şey.
Mobil tətbiqlər: telefon üçün tətbiqlər.
Data və süni intellekt: məlumatların təhlili, maşın öyrənməsi.
Kibertəhlükəsizlik: sistemlərin qorunması.
Oyunlar: oyun mühərrikləri ilə iş.
Hələ əmin deyilsənsə belə, bir istiqamət seç. Sonra dəyişmək olar; əsas odur ki, indi harasa hərəkət etməyə başlayasan.
2. Bir ilk dil seç və onda qal
İlk dil məqsədə görə seçilir:
Python: data, süni intellekt, avtomatlaşdırma və ümumiyyətlə başlanğıc üçün. Sintaksisi sadə və oxunaqlıdır.
JavaScript: veb üçün. Nəticəni dərhal brauzerdə görürsən, bu da motivasiya verir.
Ən vacib qayda: bir dil seç və əsasları öyrənənə qədər onu dəyişmə. Yeni başlayanların ən çox etdiyi səhv hər həftə yeni dilə keçməkdir. İlk dildə öyrəndiyin məntiq (dəyişənlər, şərtlər, dövrlər, funksiyalar) sonra bütün dillərə keçir.
3. Əsasları öyrən, amma hər gün kod yaz
Əsaslar bunlardır: dəyişənlər və tiplər, şərtlər, dövrlər, funksiyalar, siyahılar və lüğətlər kimi məlumat strukturları. Onları öyrənərkən yalnız video izləməklə kifayətlənmə. Hər dərsdən sonra özün kod yaz, səhv et, düzəlt. Gündə 30–60 dəqiqə müntəzəm məşq həftədə bir dəfə 5 saatdan daha effektivdir.
İngilis dilində oxumaq bacarığı da çox kömək edir. Sənədlərin, xəta mesajlarının və internetdəki cavabların çoxu ingiliscədir, ona görə hətta əsas səviyyə də sənə xeyli vaxt qazandıracaq.
4. Kiçik layihələr qur
Layihəsiz öyrənilən bilik tez unudulur. Kiçikdən başla:
kalkulyator;
tapşırıqlar siyahısı (to-do list);
şəxsi veb səhifə;
aylıq xərcləri hesablayan sadə proqram;
dərs cədvəlini göstərən bot.
Hər layihə qarşına yeni problem çıxaracaq və ən çox məhz o problemləri həll edərkən öyrənəcəksən. "Hazır olanda layihəyə başlayaram" düşüncəsi tələdir: layihə elə hazır olmağın yoludur.
5. Git və GitHub-u tez öyrən
Git kodunun versiyalarını saxlayır, GitHub isə onu onlayn yerləşdirir və başqaları ilə paylaşmağa imkan verir. Hər layihəni GitHub-a yüklə və qısa README yaz: layihə nə edir və necə işə salınır. Zamanla bu, portfoliona çevrilir; təcrübə proqramına və ya işə müraciət edəndə göstərəcəyin ilk şey budur.
6. İcmaya qoşul
Tək öyrənmək çətindir. Başqaları ilə birlikdə həm motivasiya, həm də bilik artır:
universitetindəki IT klublarına və tədbirlərə qatıl;
hakatonlarda iştirak et, ilk dəfə heç nə qazanmasan belə;
onlayn forumlarda sual ver və başqalarının suallarına cavab yaz;
dostlarla birgə layihə qur.
Sual verəndə nə etdiyini, nə gözlədiyini və hansı xətanı aldığını yaz. Yaxşı sual cavabın yarısıdır.
7. Kurslar: struktur lazım olanda
Özün öyrənmək mümkündür, amma bəzən struktur, müəllim və rəy lazımdır. Bakıda Start IT proqramlaşdırma, robototexnika, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt üzrə kurslar keçən IT tədris mərkəzidir və Cebix-in tərəfdaşlarındandır. Kurs seçəndə proqrama, praktik layihələrin olub-olmamasına və məqsədinə nə qədər uyğun olduğuna bax.
Yadda saxla
Əvvəl məqsəd, sonra dil.
Bir dildə qal.
Hər gün, az da olsa, kod yaz.
Kiçik layihələr qur və GitHub-a yüklə.
İcmadan kömək al və başqalarına kömək et.
Tələbə endirimləri tətbiqi Cebix çıxanda xəbər tutmaq üçün cebix.app saytında e-poçtunu qoy.
